Lees meer over Rechten en plichten
Leeftijdladder

Lees hier welke rechten en plichten je hebt op welke leeftijd.

 

Iedereen heeft een aantal rechten en plichten. Ze zijn alleen niet voor iedereen hetzelfde, ze kunnen per leeftijdsgroep verschillen. Een voorbeeld is dat je tot je vijfde jaar niet verplicht bent om naar school te gaan en dat je vanaf je vijftiende recht hebt op minimumloon als je werkt. Je zult zien dat je steeds meer mag naarmate je ouder wordt, maar dat er ook steeds meer dingen zijn die je moet. Hoe ouder, hoe wijzer, zeggen we wel eens. Daardoor krijg je steeds meer verantwoordelijkheid. De wet gaat ervan uit dat je boven een bepaalde leeftijd zelf kunt nadenken over wat wel en niet mag. Als er dan dingen fout gaan in de ogen van de wet, is het je eigen schuld en ben je strafbaar.


0 tot en met 11 jaar
  • Als je geboren wordt, zijn je ouders tot je achttiende jaar verantwoordelijk voor je;
  • Je ouders krijgen een Burger Service Nummer (BSN) voor je;
  • Totdat je vier jaar bent, mag je gratis reizen met het openbaar vervoer;
  • Vanaf je vierde jaar mag je naar school, maar pas vanaf je vijfde jaar moet je naar school.

12 jaar
  • Je mag je mening geven over dingen die over je gezin gaan. Als je ouders bijvoorbeeld gaan scheiden, mag je zeggen waar je wilt wonen en of je nog contact wilt met allebei je ouders. Jij mag zelf weten of je je oude achternaam houdt of dat deze veranderd wordt als je ouders gaan scheiden. Als er een gezinsvoogd is, dat is iemand die jouw familie helpt bij problemen, mag jij zelf zeggen of je nog geholpen wilt worden door de gezinsvoogd;
  • Als je naar het ziekenhuis moet, mag je zelf aangeven of je behandeld wilt worden en ook of je donor wilt zijn;
  • Als je een donorvader hebt , mag je gegevens over hem opvragen;
  • Als je iets gedaan hebt wat volgens de wet niet mag, mag je tijdens een rechtszaak zeggen hoe jij over de zaak denkt, maar dan kun je ook vervolgd worden. Dat betekent dat in de wet staat dat je een straf kunt krijgen voor de dingen die je gedaan hebt;
  • Je mag zelf een identiteitskaart aanvragen;
  • Je mag zelf een paspoort aanvragen (met toestemming van je ouders);
  • Je mag lid worden van de medezeggenschapsraad op school.

13 jaar
  • Je mag lichte werkjes doen bij je ouders in de winkel of op het land.

14 jaar
  • Je mag licht werk doen in het kader van lessen op school;
  • Je moet een identiteitsbewijs bij je hebben. Als je die niet kunt laten zien, moet je een boete betalen. Je eerste identiteitsbewijs kun je, als je veertien bent, gratis krijgen bij de gemeente;
  • Als je iets kapot maakt van iemand anders, moet je de schade (gedeeltelijk) zelf vergoeden;
  • Je mag leren zweefvliegen.

15 jaar
  • Je mag bijbaantjes doen, zoals kranten rondbrengen, hierbij heb je recht op het minimumloon. Dat betekent dat, als je ergens gaat werken, je altijd een basisbedrag per uur krijgt voor je werk. Dat bedrag kan hoger zijn, maar mag niet lager zijn;
  • Je mag in de vakantie of op zaterdag werken;
  • Je mag een visvergunning aanvragen.

16 jaar
  • Als je zestien bent, ben je niet meer verplicht om vijf dagen per week naar school te gaan. Maar je bent dan niet helemaal vrij van school. Klik hier voor meer informatie
  • Je mag zelf afspraken maken over medische behandelingen en je medische dossier (dat is een map met medische informatie) inzien
  • Je mag beslissen wat er met je lichaam gebeurt als je dood gaat
  • Je mag zwak alcoholische drank (bier, wijn of mixdrankjes), vuurwerk of sigaretten kopen
  • Je mag je bromfietscertificaat halen om een brom- of snorfiets te rijden
  • Je mag je zweefvliegbrevet halen (GPL, oftewel Glider Pilot License)
  • Je mag je tractorrijbewijs halen
  • Als je iets kapot maakt van iemand anders, moet je dit zelf vergoeden. Je kunt ook een strafblad krijgen. Als je iets heel ergs hebt gedaan, kun je onder het volwassenenrecht vallen
  • Je mag een eigen bedrijf beginnen met toestemming van een rechter
  • Je mag een arbeidsovereenkomst (een contract met het bedrijf waar je werkt) aangaan
  • Je mag een testament maken
  • Als meisje mag je trouwen als je zwanger bent. Je hebt wel een verklaring nodig van een arts. Als jongen mag je met een zwanger meisje trouwen als de arts hier door middel van een verklaring toestemming voor geeft. Daarnaast heb je ook toestemming nodig van je ouders of voogd.

17 jaar
  • Als je zeventien wordt, ben je nog leerplichtig volgens de kwalificatieplicht, anders mag je vijf dagen per week werken
  • Je kunt je studiefinanciering alvast aanvragen, maar die krijg je pas als je achttien wordt, of naar het HBO of WO gaat
  • Je mag in de verpleging werken
  • Je mag werken bij de landmacht en de luchtmacht, vanaf 17,5 jaar ook bij de marine.

18 jaar
  • Als je achttien wordt, ben je meerderjarig. Dit betekent dat je bij allerlei regelingen geen toestemming meer nodig hebt van je ouders
  • Je bent zelf verantwoordelijk als je schulden maakt
  • Je moet een zorgverzekering hebben, en betalen (tot nu toe was je samen met je ouders verzekerd)
  • Vanaf je achttiende mag je trouwen of bij de gemeente vast laten leggen dat je samenleeft met iemand anders
  • Als je via je vader of moeder (omdat je ouders gescheiden zijn) alimentatie krijgt, mag je dit op je eigen rekening ontvangen
  • Je mag sterke drank kopen, meedoen aan de lotto en naar het casino of een speelautomatenhal
  • Je mag rijles nemen en examen afleggen voor je autorijbewijs
  • Je mag stemmen en er mag op je gestemd worden
  • Vanaf je achttiende heb je - als je naar school gaat - recht op studiefinanciering en een OV-studentenkaart en moet je collegegeld betalen
  • Je mag zelf een kamer of huis huren en zelf het contract ondertekenen
  • Je wordt door de politie behandeld als volwassene. Dat betekent dat je net zo zwaar gestraft wordt als volwassenen
  • Je mag ook zelf iemand aanklagen
  • Je mag bij de politie gaan werken.

 

Financiële verantwoordelijkheid

Daarnaast is het handig om even extra aandacht te schenken aan de financiële verantwoordelijkheid. Dit wordt door veel kinderen EN ouders verkeerd begrepen. Daarom leggen we het hier nog even uit.

 

Zodra je achttien bent geworden, eindigt de aansprakelijkheid van je ouders. Wat niet eindigt, is de financiële verantwoordelijkheid. Volgens de wet zijn ouders nog steeds verplicht te blijven bijdragen in de kosten en levensonderhoud. Dit duurt nog tot je 21ste. Deze regel is er omdat veel kinderen van achttien nog niet zijn uitgeleerd. Studeren is duur en studenten hebben weinig tijd voor bijbaantjes. Daarom hebben ze het geld van de ouders vaak hard nodig. Deze financiële verantwoordelijkheid slaat dus alleen op het levensonderhoud. Denk dus niet dat jij hoge schulden kan maken en dat je ouders daar tot je 21ste voor opdraaien. Vanaf achttien jaar ben je daar zelf al verantwoordelijk voor.


21 jaar
  • Je ouders zijn niet meer verplicht om voor je te zorgen. Ze hebben dan geen onderhoudsplicht meer.
  • Je mag een busrijbewijs halen.

 

Onderhoudsplicht

Dit is de plicht van de ouders om tot je 21ste bij te dragen aan jouw levensonderhoud, mocht dit nodig zijn. We hebben het dan over zaken als voeding, onderdak, kleding en studie. Onderdak moet wel redelijk zijn, dus geen duur hotel waar jij wel zou willen verblijven. Wanneer je trouwt, vervalt deze onderhoudsplicht en ben je geheel verantwoordelijk voor jezelf. Anders komt hier op je 21ste verjaardag een einde aan.


23 jaar
  • Je hebt recht op het minimumloon voor volwassenen. Dat betekent dat als je ergens gaat werken, je altijd een basisbedrag krijgt voor je werk. Dat bedrag kan hoger zijn dan het minimum, maar mag niet lager zijn.

25 jaar
  • Je mag burgemeester worden.

Ervaringen
ga naar het forum >> voeg jouw ervaring toe

Onderwerp reacties Laatst gepost
Er zijn geen ervaringen gedeeld op dit onderwerp

voeg jouw ervaring toe